Bartholin Kisti Nasıl Geçer? Tedavisi Ankara

Bartholin Kisti Nedir?
Bartholin kisti, Bartholin bezinin salgı kanalının tıkanması sonucu oluşan sıvı dolu bir şişliktir. Genellikle vajina girişinin tek tarafında görülür. Küçük olduğunda hasta bunu hiç fark etmeyebilir. Bazen rutin jinekolojik muayenede tesadüfen saptanır. Daha büyük olduğunda ise yürürken, otururken, cinsel ilişki sırasında veya dar kıyafet giyildiğinde rahatsızlık verebilir.
Bartholin kisti çoğu zaman iyi huylu bir durumdur. Küçük, ağrısız ve enfekte olmayan kistlerde tedavi gerekmeyebilir. NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Hizmeti),küçük ve belirti vermeyen Bartholin kistlerinde tedavi gerekmeyebileceğini, ancak vajina girişindeki her yeni kitlenin değerlendirilmesinin önemli olduğunu belirtir.
Kist enfekte olduğunda ise Bartholin apsesi gelişir. Apse, kiste göre çok daha ağrılıdır. Hasta bazen yürüyemeyecek, oturamayacak veya iç çamaşırı temasına bile dayanamayacak kadar ağrı tarif eder. Mayo Clinic, enfekte Bartholin kistinde vajina girişine yakın ağrılı hassas kitle, otururken-yürürken rahatsızlık, cinsel ilişki sırasında ağrı ve ateş görülebileceğini belirtmektedir.
Bartholin Kisti Neden Olur?
Bartholin kistinin temel nedeni bez kanalının tıkanmasıdır. Bu tıkanıklık bazen geçirilmiş enfeksiyonlar, lokal tahriş, travma, yoğun salgı, kanal ağzının daralması veya bilinmeyen nedenlerle gelişebilir. Çoğu hastada kesin neden saptanamaz. Bu nedenle Bartholin kisti olan bir kadın kendini suçlamamalıdır. Yani bu durum hijyen eksikliği, cinsel ilişki sıklığı veya kişisel bakım hatasıyla doğrudan açıklanamaz.
Bartholin apsesi ise kistin enfekte olmasıyla ortaya çıkar. Enfeksiyona farklı bakteriler neden olabilir. Bazen cilt ve vajina florasındaki bakteriler, bazen bağırsak kaynaklı bakteriler, bazen de cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar rol oynayabilir. Bu nedenle genç, yeni partneri olan, cinsel yolla bulaşan enfeksiyon riski bulunan veya akıntı/servisit bulguları olan hastalarda klamidya ve bel soğukluğu gibi enfeksiyonlar açısından değerlendirme gerekebilir. ACOG (Amerikan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanları Derneği) (American College of Obstetricians and Gynecologists),riskli hastalarda gonore ve klamidya testlerinin düşünülmesini önermektedir.
Ancak her Bartholin apsesi cinsel yolla bulaşan hastalık anlamına gelmez. Bu nokta çiftler için önemlidir. Bartholin apsesi tanısı, otomatik olarak partnerden enfeksiyon bulaştığı anlamına gelmez. Klinik tablo, muayene bulguları ve risk faktörleri birlikte değerlendirilmelidir.
Bartholin Kisti Belirtileri Nelerdir?
Bartholin kisti küçükse hiçbir belirti vermeyebilir. Daha büyük olduğunda vajina girişinde tek taraflı şişlik, dolgunluk hissi, yürürken sürtünme, otururken baskı, cinsel ilişki sırasında ağrı veya rahatsızlık yapabilir. Kist genellikle yumuşak, düzgün sınırlı ve ağrısız ya da hafif hassastır.
Bartholin apsesinde ise belirtiler daha belirgindir. Şişlik hızlı büyüyebilir. Bölge kızarık, sıcak, gergin ve çok ağrılı olabilir. Hasta bacaklarını kapatmakta, yürümekte veya oturmakta zorlanabilir. Cinsel ilişki genellikle ağrılıdır ve çoğu zaman mümkün olmaz. Ateş, halsizlik ve genel hastalık hissi eşlik edebilir.
Şu belirtiler varsa gecikmeden doktora başvurulmalıdır:
- Hızla büyüyen şişlik,
- Şiddetli ağrı,
- Ateş,
- Kızarıklığın yayılması,
- Kötü kokulu akıntı,
- Bağışıklık sistemi baskılanması,
- Diyabet, gebelik,
- Tekrarlayan apse veya
- 40 yaş üzeri yeni gelişen Bartholin bölgesi kitlesi
Bartholin Kisti Tedavisi Ankara
Bartholin kisti tedavisinde amaç yalnızca oluşan şişliği ortadan kaldırmak değil, aynı zamanda kistin tekrar etmesini önlemektir. Tedavi yöntemi; kistin büyüklüğüne, ağrı yapıp yapmadığına ve enfeksiyon gelişip gelişmediğine göre belirlenir. Küçük ve rahatsızlık vermeyen kistler bazen sadece takip edilirken, oturmayı, yürümeyi veya cinsel yaşamı etkileyen şişliklerde müdahale gerekebilir. Özellikle kist iltihaplanıp apseye dönüştüğünde bölgede ciddi ağrı, hassasiyet ve kızarıklık ortaya çıkabilir.
Günümüzde en sık uygulanan tedavilerden biri, kistin içindeki sıvının kontrollü şekilde boşaltılması ve yeniden dolmasını engelleyecek küçük bir drenaj yolu oluşturulmasıdır. Bazı durumlarda ise kistin tekrarlamasını önlemek amacıyla bezin doğal akışını sağlayacak cerrahi işlemler uygulanabilir. İşlem genellikle kısa sürer ve çoğu hasta günlük yaşamına kısa sürede dönebilir. Erken dönemde tedavi edilen Bartholin kistlerinde hem ağrı hızlı şekilde azalır hem de enfeksiyonun çevre dokulara yayılma riski önemli ölçüde düşer.
Bartholin Kisti Evde Geçer mi?
Küçük, ağrısız ve enfekte olmayan Bartholin kistleri bazen kendiliğinden gerileyebilir veya uzun süre aynı boyutta kalabilir. Hafif rahatsızlık veren kistlerde ılık oturma banyoları, bölgeyi tahriş etmeyen hijyen uygulamaları, dar kıyafetlerden kaçınma ve ağrı kesiciler rahatlama sağlayabilir. Hafif semptomlarda ılık oturma banyolarının yardımcı olabileceğini, şikâyet devam ederse jinekololog muayenesi gerekebileceğini belirtir.
Ancak burada çok önemli bir uyarı vardır. Bartholin kisti evde sıkılmamalı, iğneyle delinmemeli, patlatılmaya çalışılmamalıdır. Bu tür müdahaleler enfeksiyonu yayabilir, kanamaya neden olabilir, ağrıyı artırabilir ve daha büyük apse gelişmesine yol açabilir. Genital bölge hassas bir alandır. Evde yapılan kontrolsüz müdahaleler tedaviyi zorlaştırabilir.
Ilık oturma banyosu, apseleşmemiş veya kendiliğinden boşalmaya yakın küçük lezyonlarda yardımcı olabilir. Fakat büyük, ağrılı, kızarık ve ateşle birlikte olan apse çoğu zaman yalnızca evde bakım ile geçmez. Böyle bir durumda en doğru yaklaşım, jinekoloji uzmanına başvurmaktır.
Bartholin Kisti İçin Antibiyotik Yeterli mi?
Hastaların sık sorduğu sorulardan biri; “Antibiyotik içsem geçer mi?”. Cevap, duruma göre değişir. Basit, enfekte olmayan Bartholin kistinde antibiyotik gerekmez. Bartholin apsesinde ise esas tedavi çoğu zaman apsenin boşaltılmasıdır. Antibiyotik tek başına büyük ve gergin bir apseyi genellikle yeterince tedavi etmez çünkü içeride birikmiş iltihabın boşalması gerekir.
ACOG (Amerikan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanları Koleji),Bartholin apsesinde Word kateter veya marsupializasyonla drenajın tercih edilen yaklaşım olduğunu; antibiyotiğin sistemik belirtiler veya eşlik eden selülit varsa eklenebileceğini belirtir. UpToDate özetinde de çoğu Bartholin kisti veya apsesinin ilk tedavisinde antibiyotik önerilmediği; tekrarlayan apse, büyük kitle, komplike enfeksiyon riski veya sistemik enfeksiyon bulgularında antibiyotik eklenebileceği ifade edilmektedir.
Bu nedenle antibiyotik kararı kişisel değerlendirmeyle verilmelidir. Ateş, yaygın kızarıklık, diyabet, bağışıklık baskılanması, gebelik, cinsel yolla bulaşan enfeksiyon riski veya tekrarlayan apse varsa antibiyotik gerekebilir. Ama yalnızca antibiyotik kullanıp apsenin boşaltılmasını geciktirmek, ağrının uzamasına ve apsenin büyümesine neden olabilir.
Bartholin Apsesi Nasıl Tedavi Edilir?
Bartholin apsesinde temel amaç, içeride biriken iltihabı güvenli şekilde boşaltmak ve kanalın tekrar kapanmasını önlemektir. Sadece küçük bir kesi yapıp iltihabı boşaltmak hastayı kısa süre rahatlatabilir ancak kanal hızla tekrar kapanırsa apse tekrarlayabilir. Bu nedenle modern yaklaşımda basit “kes-boşalt” işlemi yerine, drenajı sürdürecek yöntemler tercih edilir.
En sık kullanılan yöntemlerden biri Word kateter uygulamasıdır. Bu işlemde apse veya kist üzerinde küçük bir kesi yapılır, içerik boşaltılır ve içeriye ucunda küçük balon bulunan ince bir kateter yerleştirilir. Balon şişirilerek kateterin içeride kalması sağlanır. Kateter birkaç hafta boyunca yerinde kalır ve bu süreçte yeni bir kanal oluşmasına yardımcı olur.
Word kateteri, kist içine yerleştirilip balonunun şişirilmesi ile genellikle 4–6 hafta bırakılarak kalıcı bir açıklık oluşmasına yardımcı olduğu belirtilir. 2026 tarihli bir NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Servisi) hasta bilgilendirme dokümanında da Word kateterin genellikle en az 4 hafta yerinde bırakıldığı, bunun sıvının dışarı akmaya devam edebileceği bir kanal oluşumunu desteklediği ifade edilmektedir.
Word kateterin avantajı, çoğu zaman lokal anestezi ile uygulanabilmesi ve tekrarlama riskini basit drenaja göre azaltmasıdır. Dezavantajı ise birkaç hafta boyunca kateterle yaşama gerekliliğidir. Kateter bazen erken düşebilir, rahatsızlık verebilir veya cinsel ilişkiyi geçici olarak kısıtlayabilir.
Bartholin Apsesi Tedavisinde Word Kateteri
Word kateteri, Bartholin kisti veya Bartholin apsesi tedavisinde kullanılan ince, yumuşak bir drenaj tüpüdür. İşlem genellikle lokal anestezi altında yapılır. Kist veya apse küçük bir kesi ile boşaltılır ve ardından ucunda küçük bir balon bulunan Word kateteri yerleştirilir. Bu kateter, içeride kalan sıvının dışarı akmasına yardımcı olur ve kanalın hemen kapanmasını engelleyerek bölgenin daha sağlıklı iyileşmesini sağlar.
Kateter genellikle birkaç hafta yerinde bırakılır. Çoğu hasta bu dönemde günlük yaşamına devam edebilir. Hafif rahatsızlık, akıntı veya bölgede hassasiyet olabilir ancak şiddetli ağrı, ateş, kötü kokulu akıntı, artan kızarıklık/şişlik ya da kateterin düşmesi durumunda hekime başvurmak gerekir. Word kateterinin amacı yalnızca mevcut apsenin boşalmasını sağlamak değil, aynı zamanda yeni bir drenaj yolu oluşmasına yardımcı olarak tekrarlama riskini azaltmaktır.
Bartholin Apsesi Tedavisinde Marsupializasyon
Marsupializasyon, tekrarlayan Bartholin kistlerinde veya Bartholin apselerinde kullanılan cerrahi bir yöntemdir. Bu işlemde kist veya apse açılır, içerik boşaltılır ve kist duvarı çevredeki cilt/vajinal mukoza kenarlarına dikilerek kalıcı bir açıklık oluşturulur. Böylece bez salgısının tekrar içeride birikip kist yapması engellenmeye çalışılır.
ACOG (American College of Obstetricians and Gynecologists),semptomatik Bartholin kistlerinde Word kateter veya marsupializasyonun kullanılabileceğini ve apselerde de drenaj için bu yöntemlerin tercih edildiğini belirtmektedir.
NHS (İngiltere Ulusal Sağlık Hizmeti) kaynaklarında da marsupializasyonun, kist veya apse boşaltıldıktan sonra açıklığın dikişlerle açık tutulduğu ve tekrar oluşma riskini azaltmayı hedefleyen bir yöntem olduğu anlatılmaktadır.
Marsupializasyon genellikle tekrarlayan, büyük, rahatsızlık veren veya Word kateterin uygun olmadığı olgularda düşünülür. Lokal, bölgesel veya genel anesteziyle yapılabilir. İşlem sonrası birkaç hafta akıntı, hafif kanama, hassasiyet ve dikişlere bağlı rahatsızlık olabilir. Cinsel ilişki, havuz, deniz ve tampon kullanımı için hekimin önerdiği süre beklenmelidir.
Bartholin bezinin tamamen alınması gerekir mi?
Bartholin bezinin tamamen çıkarılması yani eksizyon, ilk basamak tedavi değildir. Çünkü bu bölge kanlanması zengin, hassas ve anatomik olarak dikkat gerektiren bir alandır. Bez çıkarma işlemi daha fazla kanama, ağrı, skar ve iyileşme zorluğu riski taşıyabilir. Bu nedenle çoğu hastada Word kateter, marsupializasyon veya uygun drenaj yöntemleri önceliklidir.
Bez eksizyonu daha çok sık tekrarlayan, diğer tedavilere rağmen düzelmeyen, kronik akıntı veya ağrı yapan, şüpheli kitle görünümü olan veya kanser şüphesi taşıyan özel olgularda gündeme gelir. Cleveland Clinic, tekrarlayan kist veya apselerde ya da malignite şüphesinde cerrahi eksizyonun düşünülebileceğini belirtir.
Bu nedenle hastanın “Tekrar etmesin diye bezi tamamen alalım” isteği her zaman en doğru yaklaşım olmayabilir. Önce daha az invaziv ve etkili seçenekler değerlendirilmelidir.
40 yaş üzeri Bartholin kisti neden önemlidir?
Bartholin kistleri daha çok üreme çağındaki kadınlarda görülür. 40 yaş sonrası veya menopoz sonrası dönemde yeni gelişen Bartholin bölgesi kitlesi daha dikkatli değerlendirilmelidir. Bunun nedeni Bartholin bezi kanserinin çok nadir de olsa bu bölgede kitle şeklinde ortaya çıkabilmesidir.
AAFP (American Academy of Family Physicians) (Amerikan Aile Hekimleri Akademisi),40 yaş üzerindeki kadınlarda Bartholin bezi büyümesinin özellikle kitle sert, sabit veya düzensiz şekilli ise malignite açısından şüphe uyandırması gerektiğini ve bu yaş grubunda biyopsi veya eksizyonla değerlendirme önerildiğini belirtmektedir. StatPearls de 40 yaş üzerindeki veya atipik görünümdeki Bartholin kitlelerinde maligniteyi dışlamak için biyopsi gerektiğini vurgular.
Bu bilgi hastaları korkutmak için değildir. Bartholin bezi kanseri nadirdir. Ancak 40 yaş üzerindeki yeni, sert, düzensiz, hızla büyüyen, kanayan, iyileşmeyen veya tekrarlayan kitleler “basit kisttir” denilerek geçiştirilmemelidir.
Bartholin kisti tekrarlar mı?
Evet, Bartholin kisti veya apsesi tekrarlayabilir. Özellikle yalnızca basit boşaltma yapılmışsa, kanal tekrar kapanırsa veya enfeksiyon eğilimi devam ediyorsa nüks görülebilir. Word kateter ve marsupializasyonun amacı, tekrar riskini azaltacak kalıcı veya yarı kalıcı bir drenaj yolu oluşturmaktır.
Tekrarlayan Bartholin kistinde şu sorular yeniden değerlendirilmelidir:
- Kitle gerçekten Bartholin kisti mi?
- Daha önce sadece boşaltma mı yapıldı?
- Daha önce tedavide hangi yöntem kullanıldı? Word kateter yeterli süre kaldı mı?
- Cinsel yolla bulaşan enfeksiyon riski var mı?
- Diyabet veya bağışıklık sorunu var mı?
- Kitle 40 yaş sonrası mı ortaya çıktı? Görünüm atipik mi?
Ankara’da tekrarlayan Bartholin kisti tedavisi için başvuran hastalarda tedavi planı, önceki işlemler ve nüks paterni dikkate alınarak yapılmalıdır. İlk kez oluşan küçük kist ile üçüncü kez apseleşen ve yürümeyi engelleyen kitle aynı şekilde yönetilmez.
Bartholin kisti cinsel ilişkiyi etkiler mi?
Küçük ve ağrısız bir Bartholin kisti cinsel ilişkiyi hiç etkilemeyebilir. Ancak kist büyüdükçe vajina girişinde baskı, sürtünme ve ağrı yapabilir. Apse halinde ise cinsel ilişki genellikle çok ağrılıdır ve önerilmez. İşlem sonrası iyileşme döneminde de cinsel ilişkiye ara verilmesi gerekir.
Word kateter takılıyken veya marsupializasyon sonrasında bazı hastalar günlük yaşamına devam edebilir ancak cinsel ilişki rahatsızlık verebilir veya kateterin yerinden çıkmasına neden olabilir. Marsupializasyon veya drenaj sonrası ilişkiye dönüş için dokunun iyileşmesi beklenmelidir. Bu süre işlemin genişliğine, ağrıya, kanamaya ve hekimin önerisine göre değişir.
Gebelikte Bartholin Kisti
Gebelikte Bartholin kisti veya apsesi görülebilir. Küçük, ağrısız ve enfekte olmayan kistler takip edilebilir. Ancak apseleşmiş, ağrılı, ateş yapan veya günlük yaşamı bozan durumlarda tedavi gerekir. Gebelikte de apse varsa drenaj gerekebilir; antibiyotik seçimi gebeliğe uygun yapılmalıdır.
Gebelikte genital bölge kanlanması arttığı için işlemler daha dikkatli yapılmalıdır. Ancak şiddetli apseyi tedavisiz bırakmak da doğru değildir. Gebe hastanın kendi kendine antibiyotik kullanması, kisti sıkması veya patlatmaya çalışması sakıncalıdır. Kadın doğum uzmanı tarafından değerlendirilmesi en güvenli yaklaşımdır.
Bartholin kisti drenajı, Word kateter veya marsupializasyon sonrası bölgenin temiz tutulması önemlidir. İlk günlerde hafif kanama, akıntı, hassasiyet ve sızı olabilir. Ped kullanılmalı, tampon veya vajinal ürünlerden kaçınılmalıdır. Dar iç çamaşırı ve sürtünme yapan kıyafetler rahatsızlığı artırabilir.
İşlem sonrası ılık oturma banyoları bazı hastalarda rahatlama sağlayabilir ancak hekimin önerisine göre yapılmalıdır. Ağrı kesiciler kullanılabilir. Kateter varsa erken düşmemesi için dikkatli olunmalıdır. Kateterin dışarıdaki ucu rahatsızlık verirse hasta kendisi kesmeye veya çekmeye çalışmamalıdır.
Şu durumlarda tekrar doktora başvurulmalıdır:
- Ateş,
- Giderek artan ağrı,
- Kötü kokulu akıntı,
- Yoğun kanama,
- Kateterin erken düşmesi,
- Şişliğin tekrar hızla büyümesi,
- İdrar yapmada zorlanma veya
- Kızarıklığın çevre dokulara yayılması.
Bartholin kisti için yanlış bilinenler
Bartholin kisti hakkında en sık yanlış bilinenlerden biri, bunun mutlaka cinsel yolla bulaşan bir hastalık olduğu düşüncesidir. Bu doğru değildir. Bazı apselerde cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar eşlik edebilir ancak her Bartholin kisti veya apsesi bu anlama gelmez.
İkinci yanlış bilgi, antibiyotiğin her zaman yeterli olacağıdır. Büyük ve ağrılı apselerde esas tedavi çoğu zaman drenajdır. Antibiyotik yalnızca seçilmiş durumlarda eklenir.
Üçüncü yanlış, kistin evde sıkılarak geçirilebileceğidir. Bu çok sakıncalıdır. Evde sıkma, iğneyle delme veya patlatma girişimleri enfeksiyonu yayabilir ve daha ciddi sorunlara yol açabilir.
Bir diğer yanlış bilgi ise her Bartholin kistinin ameliyat gerektirdiğidir. Küçük, ağrısız ve enfekte olmayan kistler izlenebilir. Tedavi, hastanın şikâyetine ve kistin özelliklerine göre planlanır.
Ankara’da Bartholin kisti tedavisi nasıl planlanır?
Ankara Bartholin kisti tedavisi için başvuran bir hastada önce ayrıntılı öykü alınır. Şişliğin ne zamandır olduğu, ağrı yapıp yapmadığı, daha önce tekrarlayıp tekrarlamadığı, ateş, akıntı, gebelik, diyabet, bağışıklık sorunu, cinsel yolla bulaşan enfeksiyon riski ve önceki işlemler sorgulanır. Ardından jinekolojik muayene ile kitlenin gerçekten Bartholin bezinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı değerlendirilir.
Küçük ve ağrısız kistlerde takip ve evde destekleyici bakım yeterli olabilir. Ağrılı apsede uygun cerrahi drenaj veya marsupializasyon planlanabilir. Tekrarlayan olgularda marsupializasyon gündeme gelebilir. 40 yaş üzerindeki hastalarda veya atipik kitlelerde biyopsi veya total eksizyon değerlendirilmelidir.
Tedavinin amacı yalnızca o anki şişliği boşaltmak değildir. Asıl amaç ağrıyı gidermek, enfeksiyonu kontrol etmek, nüks riskini azaltmak ve varsa altta yatan riskli durumu gözden kaçırmamaktır.
Bartholin Kisti Sık Sorulan Sorular
Bartholin kisti kendiliğinden geçer mi?
Küçük, ağrısız ve enfekte olmayan kistler bazen kendiliğinden küçülebilir veya uzun süre sorun yaratmadan kalabilir. Ancak büyük, ağrılı veya apseleşmiş kistler genellikle tıbbi değerlendirme gerektirir.
Bartholin apsesi patlarsa ne olur?
Apse kendiliğinden boşalırsa ağrı azalabilir. Ancak içeride enfeksiyon devam edebilir veya tekrar kapanıp yeniden apseleşebilir. Kendiliğinden boşalsa bile doktor kontrolü uygun olur.
Bartholin kisti evde sıkılır mı?
Hayır. Evde sıkmak, iğneyle delmek veya patlatmaya çalışmak önerilmez. Enfeksiyon yayılabilir, kanama olabilir ve tablo ağırlaşabilir.
Antibiyotik kullanırsam geçer mi?
Basit kistte antibiyotik gerekmez. Apse varsa çoğu zaman drenaj gerekir. Antibiyotik; ateş, yaygın kızarıklık, bağışıklık sorunu, diyabet, gebelik, cinsel yolla bulaşan enfeksiyon riski veya komplike enfeksiyon durumlarında eklenebilir.
Word kateter ağrılı mıdır?
İşlem lokal anestezi ile yapılır. İlk günlerde rahatsızlık, batma veya dolgunluk hissi olabilir. Kateterin birkaç hafta kalması gerekebilir.
Marsupializasyon kesin çözüm müdür?
Tekrarlama riskini azaltır ancak hiçbir yöntem yüzde yüz nüks garantisi vermez. Tekrarlayan olgularda etkili bir seçenektir.
Bartholin kisti kanser midir?
Çoğu Bartholin kisti iyi huyludur. Ancak 40 yaş üzeri veya menopoz sonrası yeni gelişen Bartholin bölgesi kitlesi, özellikle sert, düzensiz veya sabitse biyopsi ile değerlendirilmelidir. Bartholin kisti kanseri nadirdir.
Bartholin kisti tedavisi için ne zaman başvurmalıyım?
Şişlik ağrılıysa, hızla büyüyorsa, ateş varsa, yürümeyi / oturmayı zorlaştırıyorsa, tekrarlıyorsa, gebelik veya diyabet varsa ya da 40 yaş üzerindeyseniz gecikmeden kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurmanız uygun olur.
Kaynaklar;
- ACOG (American College of Obstetricians and Gynecologists) — Marsupialization of Bartholin Cyst and Abscess.
- Cleveland Clinic — Bartholin Cyst: Causes, Symptoms & Treatment.
- NHS (National Health Service) — Bartholin’s Cyst Patient Information.
- Chelsea and Westminster NHS (Chelsea and Westminster National Health Service) — Word Catheter for Bartholin’s Abscess.
- West Suffolk NHS (West Suffolk National Health Service) — Bartholin’s Cyst or Abscess Treatment.
- AAFP (American Academy of Family Physicians) — Bartholin Duct Cyst and Gland Abscess: Office Management.
- StatPearls/NCBI Bookshelf (National Center for Biotechnology Information Bookshelf) — Bartholin Gland Cyst.
- Mayo Clinic — Bartholin’s Cyst Diagnosis and Treatment.
